نسیم گیلان - ایرنا / بارندگی شدید ۱۸ و ۱۹ مهرماه در استان گلستان که به آبگرفتگی معابر، جاری‌شدن روان‌آب و آسیب به بخشی از راه‌های روستایی و بین‌مزارع منجر شد، بار دیگر اهمیت آمادگی پیش از وقوع حوادث طبیعی، هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و تقویت زیرساخت‌های پیشگیرانه را برجسته کرد که این موضوع با توجه به سابقه سیلاب‌های خسارت‌بار و مرگبار این استان، از جمله سیل بزرگ مرداد ۱۳۸۰، اهمیت بیشتری دارد.
استان گلستان به دلیل برخورداری از مناطق کوهستانی و جنگلی در شرق، دشت‌های گسترده در بخش‌های مرکزی و غربی و شبکه رودخانه‌ها و آبراهه‌های متعدد، در برخی مناطق با خطر سیلاب و روان‌آب‌های ناگهانی روبه‌رو است و تجربه حوادث گذشته نشان داده که بارش شدید در بالادست حوضه‌های آبریز می‌تواند در مدت کوتاهی جریان آب را به مناطق پایین‌دست برساند و علاوه بر خسارت به راه‌ها، اراضی کشاورزی و واحدهای مسکونی، جان شهروندان را نیز تهدید کند.
استاندار گلستان با اشاره به اقدامات انجام‌شده پیش از بارندگی‌های اخیر گفت: با توجه به پیش‌بینی شرایط جوی، فرمانداران از قبل برای مواجهه با بارش‌ها آمادگی داشتند و ستادهای مدیریت بحران شهرستان‌ها در حالت آماده‌باش قرار گرفتند.
علی‌اصغر طهماسبی افزود: پیش از آغاز بارندگی‌ها، هماهنگی‌های لازم با فرمانداران انجام شد و از آنان خواسته شد در محل حضور داشته باشند تا در صورت بروز مشکل، اقدامات لازم برای مدیریت شرایط و کمک به مردم بدون تأخیر انجام شود.
وی با اشاره به گستردگی بارندگی‌ها از نوکنده تا محدوده جنگل گلستان اظهار کرد: بارش‌های اخیر ۱۲ شهرستان استان را تحت تاثیر قرار داد و در برخی مناطق، شدت بارندگی موجب جاری‌شدن روان‌آب، آبگرفتگی و خسارت به زیرساخت‌ها شد.
به گفته وی، بیشترین خسارت‌های گزارش‌شده مربوط به شهرستان‌های مینودشت و گالیکش و محدوده جنگل گلستان بود و در بخش‌هایی از آزادشهر، رامیان و گرگان نیز آبگرفتگی رخ داد.
استاندار گلستان با بیان اینکه ارزیابی خسارت‌ها و تعیین اولویت‌های بازسازی در دستور کار قرار دارد، افزود: حدود ۳۵ کیلومتر از راه‌های روستایی و بین‌مزارع در پی این بارندگی‌ها آسیب دیده که ترمیم این مسیرها با هماهنگی دستگاه‌های مسوول و ستاد ملی مدیریت بحران پیگیری می‌شود.
طهماسبی بر ضرورت تقویت امکانات و زیرساخت‌های مدیریت بحران تاکید کرد و گفت: استفاده از ظرفیت‌های استانی و ملی و پیگیری نیازهای تجهیزاتی، از محورهای مهم برای افزایش آمادگی استان در مواجهه با حوادث طبیعی است.
سیل‌های مرگبار گذشته؛ تجربه‌ای که نباید فراموش شود
گلستان در دهه‌های گذشته چندین سیلاب بزرگ و مرگبار را تجربه کرده است که سیل مرداد ۱۳۸۰ از مهم‌ترین و تلخ‌ترین آن‌ها به شمار می‌رود.
در سیلاب مردادماه سال ۱۳۸۰، جاری‌شدن سیلاب در شرق استان، به‌ویژه مناطق کلاله، مینودشت و گالیکش و محدوده جنگل گلستان، تلفات انسانی گسترده‌ای بر جای گذاشت و این رویداد را در شمار مرگبارترین سیلاب‌های ثبت‌شده کشور قرار دارد.
این حادثه علاوه بر تلفات انسانی، خسارت‌های گسترده‌ای به خانه‌ها، زمین‌های کشاورزی، راه‌ها و زیرساخت‌های منطقه وارد کرد و برای سال‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تجربه‌های مدیریت بحران در شمال کشور مطرح بود.
خطر سیلاب در گلستان به همان حادثه محدود نماند. در مرداد ۱۳۸۱ نیز بارندگی‌های شدید و سیلاب در بخش‌هایی از گلستان، به‌ویژه مناطق شرقی استان، جان ده‌ها نفر را گرفت و روستاهای متعددی را تحت تاثیر قرار داد.
در سال ۱۳۸۴ نیز دو موج سیلاب در شرق گلستان، از جمله حوالی کلاله، تلفات انسانی دیگری به همراه داشت. تکرار این حوادث در فاصله چند سال نشان داد که سیلاب در برخی حوضه‌های آبریز گلستان خطری مقطعی نیست و آمادگی در برابر آن باید به‌صورت مستمر دنبال شود.
یکی دیگر از حوادث مهم استان، سیلاب اسفند ۱۳۹۷ و فروردین ۱۳۹۸ بود که با بارندگی‌های شدید و طولانی‌مدت آغاز شد و بخش‌های وسیعی از استان را تحت تاثیر قرار داد.
در جریان این حادثه، مناطق آق‌قلا و گمیشان از جمله کانون‌های اصلی آبگرفتگی بودند و بخش‌هایی از اراضی کشاورزی، راه‌ها، شبکه برق، واحدهای مسکونی و زیرساخت‌های عمومی آسیب دیدند و ماندگاری آب در برخی مناطق، زندگی روزمره مردم و دسترسی به خدمات را برای مدتی مختل کرد.
تجربه سیلاب‌های گذشته گلستان همچنین بر اهمیت اطلاع‌رسانی به‌موقع، توجه به هشدارهای هواشناسی، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و مشارکت مردم در رعایت توصیه‌های ایمنی تاکید دارد که این اقدامات می‌تواند در کاهش خسارت‌های جانی و مالی نقش موثری داشته باشد.
ضرورت بهسازی مسیرهای هدایت روان‌آب در گرگان
شهردار گرگان نیز با اشاره به شدت بارندگی در این شهر گفت: در جریان بارش‌های اخیر، میزان بارندگی در برخی مقاطع زمانی به بیش از ۷۰ میلی‌متر در حدود ۱۵ دقیقه رسید که حجم زیادی از آب را در مدت کوتاهی وارد معابر شهری کرد.
مجید طاهری افزود: در چنین شرایطی، حجم روان‌آب ورودی به شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی افزایش می‌یابد و برخی نقاط شهر، به‌ویژه مسیرهایی که با محدودیت در هدایت آب مواجه هستند، در معرض آبگرفتگی قرار می‌گیرند.
وی با اشاره به آبگرفتگی در محدوده چهارراه فلسفی، بخش‌هایی از خیابان طبیعت و اوزینه، پل نصرآباد و قسمت‌هایی از گلشهر اظهار کرد: نیروهای شهرداری تا ساعات اولیه صبح در سطح شهر حضور داشتند و برای رفع آبگرفتگی‌ها و بازگشایی مسیرهای عبور و مرور اقدام کردند.
شهردار گرگان با بیان اینکه محدوده چهارراه فلسفی از نقاطی است که پیش از این نیز با مشکل جمع‌شدن آب مواجه بوده است، گفت: روان‌آب‌های ورودی از محدوده‌های امام رضا، ایرانمهر و پنج آذر در این بخش تجمیع می‌شود؛ بنابراین بررسی مسیرهای انتقال آب، شناسایی نقاط دارای ضعف و اصلاح بخش‌های نیازمند بهسازی باید با جدیت دنبال شود.
طاهری ادامه داد: بازبینی کانال‌ها و مسیرهای هدایت روان‌آب، پاک‌سازی مستمر آبروها و رفع موانع موجود در شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی از اقداماتی است که می‌تواند در کاهش آبگرفتگی معابر موثر باشد.
وی همچنین بر ضرورت همکاری شهروندان در جلوگیری از ریختن زباله و نخاله در مسیرهای هدایت آب تاکید کرد و گفت: مسدودشدن آبروها می‌تواند روند تخلیه آب را مختل کند و در زمان بارندگی شدید، مشکلات بیشتری برای معابر شهری به وجود آورد.
پیشگیری، مکمل امدادرسانی و بازسازی
تجربه سیلاب‌های مرگبار سال‌های ۱۳۸۰، ۱۳۸۱ و ۱۳۸۴ و خسارت‌های گسترده سیل سال ۱۳۹۸ نشان می‌دهد که مدیریت سیلاب در گلستان نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات پیوسته مانند آمادگی نیروها و تجهیزات پیش از بارندگی و نگهداری مسیرهای انتقال آب، اصلاح نقاط آسیب‌پذیر، حفاظت از حریم رودخانه‌ها، بهسازی زیرساخت‌ها و ارتقای آگاهی عمومی است.
بارندگی‌های اخیر نیز اهمیت تداوم این رویکرد را یادآوری کرد. حضور میدانی دستگاه‌های اجرایی، امدادرسانی به مناطق درگیر، ارزیابی سریع خسارت‌ها و برنامه‌ریزی برای ترمیم راه‌های آسیب‌دیده، بخش مهمی از مدیریت حادثه است اما کاهش آسیب‌پذیری در برابر سیلاب‌های آینده، به استمرار اقدامات پیشگیرانه و تامین امکانات متناسب با نیازهای استان وابسته است.
در استانی که خاطره سیلاب‌های مرگبار همچنان در حافظه مردم آن زنده است، تقویت آمادگی پیش از وقوع حادثه و تبدیل تجربه‌های گذشته به برنامه‌های اجرایی، می‌تواند به کاهش خسارت‌ها و افزایش ایمنی شهرها و روستاها کمک کند.
آخرین خبر گلستان در اینستاگرام :
Instagram.com/golestan_today