نسیم گیلان - خبرگزاری مهر، گروه استان ها- هما اکبری: در کوچه پس کوچههای محله جسیدان، عطر تند هل و دارچین با رایحه معنویت در هم آمیخته است؛ بانوان این محله با پخت شیرینی سنتی «کاکا»، روایتگر تجربهای از عشق، نذر و ارادت به اهل بیت (ع) هستند.
آیینی که فراتر از یک سنت غذایی، پیوندی عمیق میان فرهنگ محلی و باورهای مذهبی ایجاد کرده و اکنون با حضور پرشور جوانان و پایگاههای مقاومت بسیج، به شکوهی عظیم در خدمت عزاداران اباعبدالله الحسین (ع) بدل شده است.
محله جسیدان این روزها بوی دیگری دارد. بوی خمیر تازه، هل کوبیده شده، دارچین و زیره، با عطر اشک و دعا گره خورده است. اینجا بانوانی گرد هم آمدهاند که پخت «کاکا» را نه یک کار ساده، بلکه عبادتی میدانند برای توسل به سیدالشهدا (ع) و یاران باوفایش.
میراثی از جنس عشق و نذر
«کاکا» شیرینی محلی و سنتی گیلان است که در محله جسیدان آستانه اشرفیه، رنگ و بوی دیگری دارد. اینجا این شیرینی نه فقط خوراکی برای پذیرایی، که نذریِ معطری است که با نیت شفاعت اهل بیت (ع) پخته میشود. بانوان محله معتقدند این سنت یکقرنه، از مادران به دختران منتقل شده و امروز با همت نسل جوان و همافزایی پایگاههای مقاومت بسیج، به اوج شکوه خود رسیده است.
توزیع نذریهای «کاکا» در این محله، فراتر از یک بخشش ساده، تجلی خیرخواهی و همافزایی جمعی است. اهالی با تأمین مواد اولیه و مشارکتهای مادی، این زنجیره خیر را تقویت میکنند و از پایگاههای بسیج تا خانههای مردم، هر مرکز با نیتی خالص، میان عزاداران توزیع میکند. این نذورات، بهویژه در ایام جنگ، پاسخی استوار و صلابتمند برای حفظ هویت و ایمان در قلبهای تپنده جامعه است.
بانوانی که با خمیر، دعا میبافند
در کانون این آیین، بانوان جسیدان ایستادهاند؛ زنانی که با هر ورقه خمیر و هر پیمانه ادویه، دعایی پنهان برای شفاعت اهل بیت (ع) میبافند. سنتی که از مادران به دختران منتقل شده، امروز شعلهای است که در دستان زنان جوان، برای حفظ اصالت و دینداری شعلهور شده است.
فاطمه حسنزاده، یکی از بانوان پیشکسوت این محله، با اشاره به قدمت این آیین در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: این طعم شیرین، میراثی است که بیش از دو دهه در وجود ما ریشه دوانده است. ما در طول بیش از سی سال گذشته، عبادت بر دستور تهیه و روح این خدمت را آموختهایم و اکنون با تمام توان، آن را به فرزندانمان منتقل میکنیم تا این رشته پیوند میان ما و اهل بیت (ع) هرگز گسسته نشود.
وی افزود: ما تلاش میکنیم این آیین را از حالت یک دستور پخت ساده خارج کرده و به عنوان امانتی مقدس به نسلهای بعد بسپاریم تا فرزندانمان بدانند که کاکا تنها یک شیرینی نیست، بلکه نشانهای از تداوم عشق و ایستادگی بر مسیر حق است.
برکتی که در سایه توسل جاری میشود
ساجده فلاح قویدل، دیگر بانوی جسیدانی، حضور در این آیین را موهبتی الهی دانست و گفت: بسیاری از ما با نذرهای خود به این مسیر قدم میگذاریم و بسیاری نیز با امید به حاجت، به این ضیافت معنوی میپیوندند. این آیین، برکت را در تار و پود زندگی ما جاری ساخته و حتی در سختترین روزها، تکیهگاهی برای آرامش جانهایمان فراهم میآورد.
وی با تأکید بر تداوم این سنت حتی در شرایط سخت، تصریح کرد: هیچ فشار اقتصادی و هیچ طوفان اجتماعی نمیتواند شعله این ارادت را خاموش کند. ما در میانه سختیها و حتی در گیرودار بحرانها و جنگها، این سنت را با صلابت حفظ میکنیم؛ چرا که میدانیم با فراموش کردن این نذورات، اصالت خود را از دست میدهیم.
مهین نژادحسن نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه خداوند رحیم، از طریق همین نذورات، روزی و برکت را به خانههای ما ارزانی میدارد، اظهار کرد: «ما با توسل به ائمه اطهار (ع)، هر آنچه را در دست داریم، در راه خدمت قرار میدهیم و در پاداش آن، برکت بیکران زندگی را تجربه میکنیم.
وی افزود: شیرینی کاکا، ترکیبی جادویی از آرد، زیره، دارچین و ادویههای خاص است که رایحه متمایز آن، یادآور فضای معنوی آستانه اشرفیه است. این ترکیب خوشعطر، نه تنها پیوند میان ما و سنتهای مذهبی، بلکه پیوند میان طعم شیرینی و عطر ایمان است.»
همافزایی جمعی در مسیر عشق
نرجس رنجبر یکی دیگر از بانوان جسیدانی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به مشارکت جمعی همسایگان در این آیین، گفت: هر ساله با مشارکت جمعی و همافزایی همسایگان، گرد هم میآییم تا به نیت سیدالشهدا (ع) خدمت کنیم. این مشارکت گروهمحور، نشاندهنده آن است که در مسیر عشق، هیچکس تنها نیست و همگی در یک کاروان خیر، دست در دست هم حرکت میکنیم.
وی افزود: بسیار خرسندیم که میبینیم این سنت، نسل به نسل به سلامت رسیده است. این خوشحالی ما از آن روست که میدانیم با حفظ این مراسم، در واقع از شکوه هویت مذهبی محلهمان نیز محافظت میکنیم.
ماهرخ رفیعی نیز در گفتگو با خبرنگار مهر نیز خدمت در این مسیر را فرصتی برای بازگشت به خود و تجدید میثاق با دین دانست و بیان کرد: «وقتی در کنار سایر بانوان، مشغول آمادهسازی این نذورات هستیم، گویی تمام وجودمان را در دعایی خالص برای شفاعت آل محمد (ص) غرق میکنیم.
وی ادامه داد: این نذورات، نمادی از آن اتحاد درونی است که ما را در برابر هر چالش بیرونی، استوار نگاه میدارد؛ چرا که عشق به حسین (ع)، بزرگترین تکیهگاه ما در تمامی دورانهاست.
از عطر ادویه تا صلابت ایمان؛ تداوم یک ریشه بیگذر
در روزگاری که تلاطمهای اقتصادی و سایه سنگین جنگ، آرامش روزمرگیها را هدف گرفته است، این نذورات ساده اما عمیق، فراتر از یک سنت غذایی، به یک «سپر معنوی» بدل شدهاند.
بانوان جسیدان با نگاهی متفاوت، بر این باورند که سخاوت، یادآور آن است که وقتی روح جامعه با ایمان پیوند میخورد، حتی در میانه سختترین تنگناهای زندگی نیز، شکوه بخشش و برکت جریان مییابد.
این تداوم بیوقفه، گویی پیوندی ناگسستنی میان ایام مقدس است؛ همانگونه که در ماه مبارک رمضان، با تضرع و نذرهای معطر، به دنبال تطهیر جانها هستیم، در ایام محرم نیز با همین عطر و سیاق، در مسیر عشق حسینی به خدمت مینشینیم. این زنجیره پیوستگی، از رمضان تا عاشورا، و از نسلهای پیشین تا دستان جوانان، نشان میدهد که هویت یک ملت، در گرو حفظ این شعلههای کوچک اما پرفروغ است.
«کاکا» در نهایت، نه تنها خوراکی یک مراسم، بلکه نمادی از صلح درونی، اتحاد جمعی و اصالتی است که در برابر هر تلاطم بیرونی، استوار و بیتزلزل باقی میماند.