نسیم گیلان - رشت- مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گیلان از اجرای ۵۴۹ برنامه فرهنگی در هفته کتاب خبر داد و گفت: ۱۳۰ هزار نسخه کتاب به کتابخانه های عمومی گیلان افزوده شده است.
به گزارش خبرنگار مهر، محمد محمدی صبح شنبه در نشست خبری با اصحاب رسانه به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی، با قدردانی از همراهی خبرنگاران در انعکاس فعالیت‌های فرهنگی استان اظهار کرد: مطالبه‌گری رسانه‌ها، به‌ویژه در موضوع افتتاح کتابخانه مرکزی رشت، نقش مؤثری در پیگیری مطالبات فرهنگی مردم داشته است.
وی با اشاره به شعار امسال هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با عنوان «با کتاب گفتگو کنیم» و برگزاری برنامه‌های این هفته از ۲۴ تا ۳۰ آبان‌ماه، به تشریح وضعیت کتابخانه‌های عمومی استان و اقدامات انجام‌شده طی یک سال گذشته پرداخت.
فعالیت ۹۰ کتابخانه عمومی در ۱۰۵ نقطه خدمتی گیلان
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گیلان با اشاره به ظرفیت زیرساختی کتابخانه‌های استان اظهار کرد: در حال حاضر ۹۰ باب کتابخانه عمومی در گیلان فعالیت دارند که خدمات خود را در ۱۰۵ نقطه خدمتی به شهروندان ارائه می‌کنند.
محمدی افزود: از مجموع کتابخانه‌های استان، ۶۷ باب شهری، ۲۰ باب روستایی و سه باب سیار هستند. هر یک از کتابخانه‌های سیار نیز به‌طور متوسط بین ۶ تا ۷ نقطه خدمتی را پوشش می‌دهند.
وی با اشاره به فعالیت ۱۵ کتابخانه مشارکتی و یک کتابخانه مستقل در استان بیان کرد: در مجموع ۴۷ هزار نفر عضو کتابخانه‌های عمومی گیلان هستند و یک میلیون و ۴۳۳ هزار نسخه کتاب در این مجموعه نگهداری می‌شود.
محمدی با تشریح ترکیب سنی اعضای کتابخانه‌ها گفت: ۱۷ درصد اعضا را کودکان، ۳۸ درصد را نوجوانان و جوانان، ۲۳ درصد را بزرگسالان و چهار درصد را سالمندان تشکیل می‌دهند.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گیلان با اشاره به بهره‌برداری از کتابخانه مرکزی رشت در ۲۹ آبان ۱۴۰۴ با حمایت استاندار گیلان، این مجموعه را یکی از ظرفیت‌های مهم فرهنگی استان دانست و افزود: کتابخانه مرکزی رشت طی یک سال گذشته خدمات قابل‌توجهی به شهروندان ارائه کرده و در تقویت زیرساخت‌های فرهنگی استان نقش داشته است.
وی از اجرای طرح بازطراحی و بهسازی کتابخانه‌های قدیمی خبر داد و گفت: بخشی از کتابخانه‌های استان به دلیل قدمت و فرسودگی ساختمان، نیازمند نوسازی، شاداب‌سازی و متناسب‌سازی فضا با نیازهای روز مخاطبان هستند.
محمدی با اشاره به بازطراحی کتابخانه کودکان باران با مشارکت خیرین افزود: این مجموعه در شهریورماه با حضور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در اختیار مخاطبان قرار گرفت.
وی همچنین از برنامه‌ریزی برای بازسازی کتابخانه ۱۷ شهریور تالش و کتابخانه باغ ملی آستارا خبر داد و اظهار کرد: کتابخانه باغ ملی آستارا از جمله کتابخانه‌های قدیمی کشور است که بر اساس برخی اسناد موجود، قدمت آن به سال ۱۲۸۰ بازمی‌گردد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گیلان ادامه داد: بررسی و مستندسازی تاریخ شفاهی این کتابخانه نیز در دستور کار قرار دارد تا پیشینه و جایگاه تاریخی آن به‌صورت دقیق معرفی شود.
توسعه کتابخانه‌های سیار برای تحقق عدالت فرهنگی
محمدی با تأکید بر ضرورت گسترش خدمات کتابخانه ای در مناطق کم‌برخوردار اظهار کرد: کتابخانه روستایی آبکنار که در جریان بارش برف سال ۱۳۹۲ به‌طور کامل تخریب شده بود، پس از ۱۳ سال در هفته دولت مجدداً در اختیار مردم این منطقه قرار گرفت.
وی از راه‌اندازی پنجمین کتابخانه مدرسه‌ای استان در شهرستان لنگرود با مشارکت اداره‌کل نوسازی مدارس و آموزش‌وپرورش خبر داد و گفت: این کتابخانه هم‌زمان با آغاز سال تحصیلی در مهرماه فعالیت خود را آغاز کرد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گیلان با اشاره به تقویت ناوگان کتابخانه‌های سیار استان افزود: پس از حدود ۱۰ سال، یک دستگاه کتابخانه سیار با اعتباری بالغ بر ۱۰۰ میلیارد ریال در مهرماه به مجموعه کتابخانه‌های عمومی استان افزوده شد.
وی کتابخانه‌های سیار را ظرفیتی مهم برای ارائه خدمات فرهنگی به روستاها و مناطقی دانست که به کتابخانه ثابت دسترسی ندارند و تصریح کرد: توسعه این ناوگان می‌تواند نقش مؤثری در تحقق عدالت فرهنگی و کاهش فاصله دسترسی مناطق مختلف به منابع مطالعاتی داشته باشد.
محمدی همچنین از تجهیز یک دستگاه کتابخانه سیار دیگر برای شهرستان لاهیجان با همکاری مجموعه شهرستان خبر داد و گفت: این طرح با اعتباری بالغ بر ۱۰۰ میلیارد ریال و با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مسئولان کشوری دنبال می‌شود.
ورود ۱۳۰ هزار نسخه کتاب به کتابخانه‌های عمومی گیلان
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گیلان با تشریح اقدامات انجام‌شده در حوزه تأمین منابع کتابخانه‌ای اظهار کرد: طی یک سال گذشته بیش از ۱۳۰ هزار نسخه کتاب از محل خریدهای استانی و نهادی و همچنین اهدای اشخاص و مجموعه‌های مختلف به کتابخانه‌های عمومی استان افزوده شده است.
وی از راه‌اندازی پویش اهدای کتاب با هدف تقویت منابع کتابخانه‌های عمومی خبر داد و گفت: با ایجاد پلتفرم «دانش‌اندوز»، امکان ثبت نیازهای کتابخانه‌ها فراهم شده است تا خیرین و علاقه‌مندان بتوانند متناسب با نیاز مراکز فرهنگی در تأمین منابع موردنیاز مشارکت کنند.
محمدی با دعوت از مردم و فعالان فرهنگی برای حضور در این پویش بیان کرد: در مجموع و با احتساب منابع خریداری‌شده از سوی نهاد، خریدهای استانی و کتاب‌های اهدایی، حدود ۳۸۰ میلیارد ریال کتاب به مجموعه کتابخانه‌های عمومی گیلان افزوده شده است.
عضویت سراسری و حرکت به سمت کتابخانه‌های جامعه‌محور
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گیلان با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه هوشمندسازی و توسعه خدمات دیجیتال اظهار کرد: راه‌اندازی طرح عضویت سراسری کتابخانه‌های عمومی از جمله اقدامات مهم در تسهیل دسترسی اعضا به خدمات کتابخانه‌ای است.
وی افزود: بر اساس این طرح، اعضای هر کتابخانه می‌توانند با همان کارت عضویت از خدمات سایر کتابخانه‌های عمومی کشور استفاده کنند و دیگر نیازی به دریافت عضویت جداگانه برای استفاده از هر کتابخانه ندارند.
محمدی با تأکید بر تغییر رویکرد نهاد کتابخانه‌های عمومی از کتابخانه‌محوری به جامعه‌محوری تصریح کرد: در رویکرد جدید، علاوه بر توسعه زیرساخت‌ها، نیازهای واقعی جامعه، دسترسی عادلانه به خدمات و میزان اثربخشی فعالیت‌های کتابخانه‌ای مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: تأمین منابع مطالعاتی نیز متناسب با نیاز مخاطبان انجام می‌شود و کتابداران می‌توانند با بررسی درخواست اعضا، کتاب‌های موردنیاز آنان را برای خرید و ارسال به کتابخانه‌ها معرفی کنند.
اجرای ۵۴۹ برنامه فرهنگی در هفته کتاب گیلان
محمدی با تشریح برنامه‌های هفته کتاب و کتابخوانی در استان گفت: امسال ۵۴۹ برنامه فرهنگی، ترویجی و آموزشی در قالب ۱۳ محور موضوعی در کتابخانه‌های عمومی گیلان پیش‌بینی شده است.
وی برگزاری نشست‌های کتابخوان، معرفی کتاب، جلسات مطالعاتی، کارگاه‌های آموزشی، نمایشگاه‌های کتاب، جلسات ادبی، مسابقات کتابخوانی، نمایشنامه خوانی، مشاوره و نشست های نقد و بررسی کتاب را از جمله این برنامه‌ها عنوان کرد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گیلان افزود: نشست «فصل خوش نوجوانی»، ویژه‌برنامه‌های مرتبط با نوجوانان کتابخوان، عصر شعر استانی به مناسبت سالگرد درگذشت قیصر امین‌پور، جشن هفته کتاب و برنامه‌های فرهنگی در زندان لاکان نیز از دیگر برنامه‌های پیش‌بینی‌شده است.
وی با اشاره به فعالیت آکادمی ترویج خواندن بیان کرد: در این طرح، نوجوانان مستعد و علاقه‌مند عضو کتابخانه‌ها شناسایی شده و در دوره‌های آموزشی مرتبط با ترویج کتابخوانی، ساخت کاردستی، طراحی جلد کتاب و فعالیت‌های فرهنگی شرکت می‌کنند.
محمدی تصریح کرد: این نوجوانان اکنون به‌عنوان سفیران کتابخوانی در مدارس و محیط‌های آموزشی فعالیت دارند و در ترویج فرهنگ مطالعه نقش‌آفرینی می‌کنند.
ارائه بیش از ۵۰ نوع خدمت در کتابخانه‌های عمومی
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گیلان با تأکید بر اینکه کارکرد کتابخانه‌های عمومی به امانت کتاب محدود نیست، اظهار کرد: در کتابخانه‌های عمومی استان بیش از ۵۰ نوع خدمت متناسب با ظرفیت و امکانات هر مجموعه به مخاطبان ارائه می‌شود.
وی راه‌اندازی کلینیک مشاوره روان‌شناسی را از جمله خدمات جدید این مجموعه برشمرد و افزود: این طرح با همکاری کمیته امداد و در قالب تفاهم‌نامه مشترک اجرا شده و اعضای کتابخانه‌ها می‌توانند به‌صورت رایگان از خدمات مشاوران و روان‌شناسان مستقر در کتابخانه‌ها استفاده کنند.
محمدی با اشاره به فعالیت روان‌شناس در دو شیفت صبح و بعدازظهر در کتابخانه مرکزی رشت گفت: اعضای کتابخانه با ارائه کارت عضویت می‌توانند از خدمات مشاوره‌ای این مرکز بهره‌مند شوند.
وی با بیان اینکه این خدمات برای دانش‌آموزان، داوطلبان کنکور و افراد قرارگرفته در شرایط پراسترس اهمیت دارد، افزود: توسعه خدمات مشاوره‌ای می‌تواند به پاسخگویی بهتر کتابخانه‌ها به نیازهای اجتماعی و روان‌شناختی اعضا کمک کند.
افزایش ساعت فعالیت کتابخانه‌ها و گسترش خدمات به گروه‌های خاص
محمدی از افزایش ساعت فعالیت برخی کتابخانه‌های پرتردد استان خبر داد و گفت: کتابخانه مرکزی رشت در روزهای تعطیل و جمعه‌ها نیز به مخاطبان خدمات ارائه می‌کند و برنامه‌ریزی برای گسترش این خدمات در سایر کتابخانه‌ها در حال انجام است.
وی افزود: در نیمه دوم سال تلاش می‌کنیم ساعت فعالیت تعداد بیشتری از کتابخانه‌ها تا ساعت ۲۱ افزایش یابد و امکان استفاده از خدمات کتابخانه‌ای در روزهای پنجشنبه و تعطیلات نیز فراهم شود.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی گیلان با اشاره به برنامه‌های ویژه گروه‌های خاص، به‌ویژه نابینایان و اقشار آسیب‌پذیر اظهار کرد: ارسال کتاب به مناطق دوردست و محروم، توسعه شیوه‌های متنوع امانت کتاب، خرید تجهیزات و اسباب‌بازی‌های آموزشی برای بخش کودک و افزایش برنامه‌های فرهنگی ویژه نوجوانان و سالمندان از دیگر اقدامات این مجموعه است.
وی از فعالیت ۲۰ باشگاه کتابخوانی نوجوانان در سطح استان خبر داد و افزود: راه‌اندازی پنج محفل ادبی جدید و برگزاری ۸۰ محفل شاهنامه‌خوانی نیز در راستای گسترش فعالیت‌های فرهنگی و ادبی دنبال شده است.
تقویت هویت ملی در برنامه‌های فرهنگی کتابخانه‌ها
محمدی با اشاره به توجه کتابخانه‌های عمومی گیلان به موضوع هویت ملی در برنامه‌های فرهنگی گفت: طی سال جاری حدود ۷۰ برنامه شاخص با محوریت هویت ملی، جایگاه شهدا و استکبارستیزی در کتابخانه‌های عمومی استان برگزار شده است.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت تبدیل کتابخانه‌ها به مراکز فعال فرهنگی و اجتماعی خاطرنشان کرد: یکی از شعارهای محوری ما این است که هر فرد باید دلیلی برای حضور در محیط کتابخانه داشته باشد؛ بر همین اساس تلاش می‌کنیم با تنوع‌بخشی به خدمات، برنامه‌ها و فعالیت‌ها، زمینه حضور اقشار مختلف جامعه را در کتابخانه‌های عمومی فراهم کنیم.