نسیم گیلان - آوش/ ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۹، محمود احمدی‌نژاد، رییس جمهور ترکیه و رییس جمهور برزیل در تهران توافقی را اعلام کردند که بر اساس آن ایران پذیرفته ۱۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم خود را به ترکیه منتقل کند و در مقابل، حداکثر یک سال بعد، ۱۲۰ کیلوگرم سوخت راکتور تهران را دریافت کند
سعید جلیلی این روزها تفاهم اسلام‌آباد را «سوءتفاهم» می‌نامد؛ سیاستمداری که سال‌هاست از اعتماد نکردن به غرب، عقب‌نشینی نکردن در مذاکرات و حفظ دستاوردهای هسته‌ای سخن می‌گوید. اما شاید بد نباشد به شانزده سال قبل برگردیم؛ زمانی که خود جلیلی مسئول پرونده هسته‌ای ایران بود و جمهوری اسلامی در ماجرای انتقال ۱۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم، مسیری متفاوت را طی کرد. سال ۱۳۸۸، غرب پیشنهاد کرد ایران ۱۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم کم‌غنی‌شده خود را از کشور خارج کند و در مقابل، سوخت ۲۰ درصد غنی شده راکتور تحقیقاتی تهران را تحویل بگیرد.
۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۹، محمود احمدی‌نژاد، رییس جمهور ترکیه و رییس جمهور برزیل در تهران توافقی را اعلام کردند که بر اساس آن ایران پذیرفته ۱۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم خود را به ترکیه منتقل کند و در مقابل، حداکثر یک سال بعد، ۱۲۰ کیلوگرم سوخت راکتور تهران را دریافت کند. درست همان زمانی که سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی و مسئول مذاکرات هسته‌ای بود. در بیانیه، تحویل سوخت موضوع انتقال هم‌زمان با اورانیوم نبود و اجرای توافق به پذیرش طرف‌های دیگر بستگی داشت.
مقامات ایرانی از جمله احمدی نژاد و جلیلی ابتدا با خروج یکجای اورانیوم، پیش از دریافت سوخت، موافقت کردند اما در همان مقطع، رهبر شهید نسبت به شیوه مذاکرات و اعتماد به طرف مقابل هشدار داد و با این کار مخالفت کرد و خواستار تحویل سوخت قبل از خروج مواد غنی شده ایران شد. این نظر مهم رهبری باعث شد تا توافق تهران قبل از اجرا، کنار گذاشته شود.
تنها ۲۳ روز بعد از آن بود که شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه ۱۹۲۹ را علیه ایران تصویب کرد؛ قطعنامه‌ای که حتی روسیه و چین هم به آن رأی مثبت دادند.
شاید حالا باید همین پرونده را به جلیلی یادآوری کرد و گفت اگر قرار باشد توافقی را سوءتفاهم بنامیم، باید سراغ توافق سال ۱۳۸۹ برویم نه تفاهم نامه اسلام آباد. چرا که تفاهم اسلام‌آباد امکان فروش ۸۰ میلیون بشکه نفت و فرصتی برای بازسازی توان نظامی ایران فراهم کرد.
در این میان اما فارغ از اختلاف بر سر دستاوردهای اسلام‌آباد، یک پرسش تاریخی همچنان باقی است. چرا جلیلی که امروز از بی‌اعتباری تعهدات طرف مقابل می‌گوید، در دوران مسئولیت خودش از توافقی استقبال کرد که در آن ایران حاضر بود اورانیوم را پیش از دریافت سوخت به کشور دیگری بسپارد؟ توافقی که جلیلی و احمدی نژاد به آن مفتخر بودند و برایش عکس یادگاری گرفتند و در نهایت با دستور رهبر جمهوری اسلامی ایران باطل شد. و شاید پرسش مهم‌تر این باشد که چرا همان سیاستمداری که توافق تهران را اقدامی قابل دفاع می‌دانست، امروز تفاهم اسلام‌آباد را «سوءتفاهم» می‌خواند؟ آیا معیار ارزیابی توافق‌ها تغییر کرده، یا جایگاه جلیلی که هیچگاه پاسخگوی خسارات خود نبوده از مسئول مذاکره به منتقد مذاکره تبدیل شده است؟