نسیم گیلان - ایسنا / استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو با بیان اینکه مسکو در جنگ اوکراین در مسیر پیروزی قرار گرفته، گفت، جنگ ایران نیز با کاهش تسلیحات قابل ارسال از آمریکا به کییف و تسهیل فروش نفت روسیه در بازار جهانی، به نفع مسکو تمام شده است.
«جان مرشایمر»، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو در گفتوگویی با بررسی توانایی نظامی روسیه و آینده جنگ اوکراین گفت، روسیه برخلاف تصویری که در غرب ارائه میشود، از توانایی لازم برای تصرف تمام اوکراین و سپس پیشروی در اروپای شرقی برخوردار نیست.
مرشایمر گفت: «روسیه بیش از چهار سال برای تصرف بخش شرقی اوکراین درگیر بوده است. این ارتش شبیه ورماخت نیست. این ارتشی نیست که آماده تصرف تمام اوکراین باشد، چه رسد به اینکه تمام اروپای شرقی را تصرف کند. چنین اتفاقی رخ نخواهد داد. روسیه چنین قابلیتی ندارد و ارتش آن تا این اندازه قدرتمند نیست.»
او بر همین اساس گفت، توان نظامی روسیه در غرب بیش از اندازه برآورد شده است، اما تأکید کرد این مسئله نباید باعث نادیده گرفتن توانایی روسیه برای شکست دادن ارتش اوکراین در شرق این کشور و تصرف بخش بزرگی از خاک آن شود.
این استاد دانشگاه آمریکایی افزود: «بسیار مهم است که درک کنیم روسیه در حال پیروزی در جنگ است. البته بهآرامی، اما قطعاً در حال پیروزی است.» به گفته او، روسیه در حال حاضر ۲۰ درصد از خاک اوکراین را در کنترل دارد و این مناطق را از دست نخواهد داد.
مرشایمر همچنین پیشبینی کرد اوکراین هرگز به عضویت ناتو در نخواهد آمد و نتیجه جنگ برای مسکو یک پیروزی نسبی خواهد بود.
تناقض در روایت نخبگان اروپایی از قدرت روسیه
این نظریهپرداز آمریکایی در ادامه به آنچه تناقض در مواضع اروپاییها درباره توان نظامی روسیه خواند، پرداخت. او گفت از یک طرف در غرب ادعا میشود روسیه آنقدر قدرتمند است که میتواند تمام اوکراین را تصرف کرده و سپس به سراغ سرزمینهای اروپای شرقی برود و از طرف دیگر گفته میشود روسیه آنقدر ضعیف است که اوکراین در صورت ادامه حمایت غرب میتواند آن را شکست دهد.
مرشایمر گفت: «هر دو نمیتواند درست باشد. باید یکی از این دو باشد. واقعیت این است که روسیه توانایی تصرف سرزمینهای قابلتوجهی در اروپای شرقی را ندارد، اما توانایی تصرف شرق اوکراین را دارد.»
مجری این گفتوگو سپس با اشاره به طرح مکرر «تهدید روسیه» در پارلمان و ادعای احتمال حمله مسکو به یکی از اعضای اتحادیه اروپا یا ناتو پس از شکست اوکراین، این پرسش را مطرح کرد که آیا نهادهای اتحادیه اروپا ممکن است از جنگ اوکراین برای افزایش قدرت خود در برابر کشورهای عضو استفاده کنند؟
مرشایمر در پاسخ گفت: «فکر میکنم قطعاً همینطور است.» به گفته او، اتحادیه اروپا مانند هر نهاد دیگری خواهان افزایش میزان قدرت خود بر کشورهای عضو است و ایجاد یک سیاست خارجی اتحادیه اروپا که از سوی مقامات ارشد این اتحادیه اداره شود، برای چنین افرادی بسیار جذاب خواهد بود.
وی افزود، رهبران کشورهای عضو طبیعتاً نسبت به واگذاری چنین قدرتی به اتحادیه اروپا اکراه خواهند داشت، زیرا این امر حاکمیت آنها را محدود میکند. با این حال، به گفته مرشایمر، «تردیدی وجود ندارد که بروکسل جنگ اوکراین را فرصتی برای افزایش قدرت اتحادیه اروپا میبیند.»
جنگ ایران جریان تسلیحات آمریکا به اوکراین را کاهش میدهد
در بخش دیگری از مصاحبه، مرشایمر درباره تأثیر متقابل جنگ اوکراین و جنگ علیه ایران گفت جنگ ایران چشمانداز روسیه برای شکست دادن اوکراین در میدان نبرد و جنگ هوایی را تقویت کرده است.
او گفت، آمریکا در جنگ علیه ایران با سرعتی بیسابقه در حال مصرف تسلیحات و مهمات است و این مسئله باعث میشود بسیاری از سلاحهایی که پیش از این در اختیار اوکراین قرار میگرفت، دیگر برای ارسال به این کشور موجود نباشد.
مرشایمر گفت: «جریان تسلیحات آمریکایی به اوکراین به شکل قابلتوجهی کاهش خواهد یافت، زیرا ما مهمات بسیار زیادی را در جنگ ایران مصرف کردهایم و این به روسها برای پیروزی در جنگ کمک خواهد کرد.»
وی بهطور مشخص به موشکهای پاتریوت اشاره کرد و آنها را بهترین موشکهایی دانست که اوکراینیها برای رهگیری موشکهای بالستیک و کروز روسیه میتوانند دریافت کنند. مرشایمر گفت آمریکا شمار زیادی از این موشکها را در جنگ خلیج فارس مصرف کرده و در عین حال باید تا حد امکان تعدادی از آنها را برای «مهار چین» حفظ کند؛ در نتیجه، به گفته او، جریان تسلیحات از آمریکا به اوکراین با گذشت زمان به شکل قابلتوجهی کند خواهد شد.
لغو تحریم نفت روسیه مانند نعمتی آسمانی برای مسکو است
مرشایمر دومین پیامد جنگ ایران برای اوکراین را به بازار جهانی نفت مرتبط دانست و گفت آمریکا در نتیجه این جنگ مجبور شده تحریمهای نفت روسیه را کنار بگذارد، زیرا به نفت روسیه در بازار جهانی نیاز دارد.
او گفت: «ما به هر مقدار نفتی که بتوانیم در بازارهای جهانی به دست آوریم نیاز داریم. بنابراین رئیسجمهور ترامپ اساساً به روسها گفته است میتوانید نفت خود را در بازارهای جهانی بفروشید و لازم نیست نگران تحریمها باشید.»
مرشایمر افزود این مسئله به اقتصاد روسیه کمک میکند؛ اقتصادی که جنگ اوکراین بر آن فشار وارد کرده است. وی این تحول را برای روسها «نعمتی آسمانی» توصیف کرد.
به گفته این استاد علوم سیاسی، کاهش جریان تسلیحات به اوکراین و امکان فروش نفت روسیه در بازار جهانی، هر دو از پیامدهای جنگ ایران هستند و «به شکل قابلتوجهی» به روسیه کمک میکنند.
مرشایمر در پاسخ به این پرسش که آیا این تحولات بر نتیجه نهایی جنگ اوکراین تأثیر خواهد گذاشت، گفت: «بله. این باعث میشود فکر کنم مقدر است که روسها در این جنگ پیروز شوند.»
پیروزی پرهزینه روسیه و یک مناقشه منجمد
با این حال، مرشایمر تأکید کرد روسیه تمام اوکراین را تصرف نخواهد کرد و به یک «پیروزی قاطع» نیز دست نخواهد یافت. او پیشبینی کرد روسیه در نهایت تمام مناطق چهار استان مورد ادعای خود را تصرف خواهد کرد و احتمال دارد مناطق بیشتری را نیز به دست آورد.
وی گفت مشخص نیست تحولات دقیقاً چگونه پیش خواهد رفت و حتی احتمال تلاش روسیه برای تصرف اودسا را مطرح کرد، اما افزود: «من کاملاً مطمئن هستم که روسها در نهایت تمام قلمرو آن چهار استان را خواهند گرفت.»
به گفته مرشایمر، چنین نتیجهای «شکستی ویرانگر» برای اوکراین خواهد بود و این کشور در آینده نیز در موقعیتی قرار نخواهد گرفت که به عضویت ناتو درآید؛ مسئلهای که خود یک پیروزی دیگر برای روسیه محسوب خواهد شد.
او در عین حال پیشبینی کرد پایان جنگ به صلحی پایدار منجر نمیشود: «روسیه در این جنگ پیروز خواهد شد، اما در نهایت با یک مناقشه منجمد روبهرو خواهیم بود. این یک پیروزی قاطع نخواهد بود و توافق صلح معناداری میان اوکراین و روسیه وجود نخواهد داشت. من این وضعیت را یک پیروزی نسبی برای روسیه تعریف میکنم.»
مرشایمر دلیل این پیشبینی را نیز توضیح داد و گفت اوکراینیها هرگز از دست دادن چهار استان شرقی به علاوه کریمه را نخواهند پذیرفت و عمیقاً متعهد به بازپسگیری این مناطق خواهند ماند. در مقابل، به گفته او، روسها تلاش خواهند کرد آنچه پس از منجمد شدن مناقشه از اوکراین باقی میماند، تا حد امکان به کشوری «ناکارآمد» تبدیل شود؛ شرایطی که خود انگیزه اوکراین برای ایجاد مشکل برای روسیه را افزایش خواهد داد.