نسیم گیلان - رشت- برای نخستین بار در دو دهه اخیر روستائیان گیلانی که در اراضی ملی سکونت دارند می توانند با پرداخت تنها ۱۰ درصد ارزش زمین صاحب سند مالکیت شوند.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها: سالها بود که اجرای قانون ماده ۴ ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن در استان گیلان با مشکلات عدیدهای مواجه بود. هزاران روستایی ساکن در اراضی ملی با وجود سکونت چندین ساله و حتی چند دهه، از نداشتن سند مالکیت رنج میبردند. این معضل قدیمی نه تنها زمینهساز اختلافات ملکی و تعارضات حقوقی شده بود، بلکه روستاییان را از بهرهمندی از تسهیلات بانکی و وامهای نوسازی و بهسازی مسکن محروم کرده و عملاً روند توسعه و آبادانی روستاها را با اختلال مواجه ساخته بود.
استان گیلان با برخورداری از هزاران روستای دارای طرح هادی، همواره با چالش تعیین تکلیف اراضی ملی مواجه بوده است. بخش قابل توجهی از اراضی داخل محدوده این روستاها، جزو اراضی منابع طبیعی و ملی محسوب میشود که سالها در تصرف و بهرهبرداری روستاییان قرار داشته است. عدم صدور سند مالکیت برای این اراضی، نه تنها امنیت حقوقی ساکنان را مخدوش کرده بود، بلکه سرمایهگذاری در بخش مسکن روستایی را با موانع جدی روبهرو ساخته بود.
با این حال، پیگیریهای مستمر استاندار گیلان و هماهنگی با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، سرانجام به ثمر نشست و مجوز ویژه واگذاری این اراضی با تخفیفهای بیسابقه صادر شد. استان گیلان به عنوان نخستین استان کشور، موفق به اخذ مجوز ویژه واگذاری اراضی ملی با تخفیف ۹۰ درصدی به بومیان روستاییان شد.
این طرح فرصتی تاریخی برای تعیین تکلیف اراضی تصرفی سنواتی و صدور اسناد مالکیت در روستاهای استان فراهم کرده است. این اقدام، در راستای حمایت از روستاییان، تسهیل خانهدار شدن واجدان شرایط و تثبیت جمعیت روستایی گیلان صورت گرفته و میتواند الگویی برای سایر استانهای کشور باشد.
مشکل مالکیت ۳۶۰۰ هکتار از اراضی ملی مرتفع میشود
«هادی حقشناس» استاندار گیلان در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به جلسه اخیر خود با رئیس بنیاد مسکن در تهران، اظهار کرد: بر اساس این تفاهم، مشکل مالکیت بیش از سه هزار و ۶۰۰ هکتار از اراضی ملی که در تصرف روستاییان قرار دارد، مرتفع میشود.
وی افزود: این اراضی پیش از این از سوی منابع طبیعی در اختیار بنیاد مسکن قرار گرفته بود، اما فرایند قانونی واگذاری به مردم طی نشده است. با این تفاهم، روستاییانی که پیش از این بر روی این زمینها مسکن ساختهاند، میتوانند سند رسمی دریافت کنند.

حقشناس با تأکید بر اهمیت صدور سند برای هویتبخشی به سکونتگاههای روستایی، تصریح کرد: اخذ سند رسمی، ضمن ایجاد احساس تعلق و امنیت برای ساکنان، امکان بهرهمندی از تسهیلات بانکی مانند وام ساخت و تعمیر مسکن را نیز برای آنها فراهم میکند.
استاندار گیلان در خصوص نحوه محاسبه قیمت زمین، تصریح کرد: بر اساس مجوز اخذ شده، قیمت واگذاری با ۹۰ درصد تخفیف نسبت به نرخ کارشناسی روز محاسبه میشود و متقاضیان ملزم به پرداخت قیمت کامل نخواهند بود.
وی همچنین تأکید کرد: این تخفیف به افرادی تعلق میگیرد که پیش از این تفاهم، اقدام به ساخت مسکن در اراضی مذکور کردهاند و متراژ زمین، تأثیری در اعمال این تخفیف ندارد.
حقشناس در ادامه، با بیان اینکه اراضی مشمول این طرح در قالب «ماده ۴» به بنیاد مسکن واگذار شده است، گفت: متقاضیان برای دریافت سند، میتوانند به ادارات بنیاد مسکن استان مراجعه و مدارک خود را تکمیل کنند.
استاندار گیلان در پایان با اشاره به اینکه این استان، نخستین استانی است که موفق به عقد چنین تفاهمی با بنیاد مسکن کشور شده است، ابراز امیدواری کرد: با اجرایی شدن این طرح، گام مؤثری در جهت حل دغدغههای مالکیتی جامعه روستایی و ماندگاری جمعیت در روستاها برداشته شود.
جزئیات تخفیفهای بیسابقه برای اراضی مسکونی، کشاورزی و تجاری
«حامد دائمی» مدیرکل بنیاد مسکن گیلان در گفتگو با خبرنگار مهر، ضمن اعلام این خبر خوش برای روستاییان گیلان، اظهار کرد: خوشبختانه با پیگیریهای مستمر و مجدانه استاندار گیلان و همچنین هماهنگیهای انجام شده با رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، موفق شدیم مجوزی اخذ کنیم که به نوعی بینظیر است و تاکنون برای هیچ استان دیگری صادر نشده است.
وی افزود: این مجوز، تحولی عظیم در روند واگذاری اراضی ملی به روستاییان استان ایجاد کرده و میتواند زمینهساز توسعه پایدار روستاهای گیلان باشد.
دائمی با اشاره به جزئیات این مجوز و تخفیفهای اعمال شده، افزود: بر اساس مجوز اخذ شده، برای عرصههای مسکونی تا سقف هزار متر مربع، تخفیف ۹۰ درصدی در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: این بدان معناست که متقاضیان واجد شرایط تنها ۱۰ درصد از بهای ارزش روز زمین را پرداخت میکنند و مابقی با تخفیف روبهرو خواهند بود. این اتفاق بسیار خوبی است که در استان رقم خورده و میتواند بسیاری از مشکلات مسکن روستاییان را مرتفع سازد.
رونق اقتصادی روستاها با تخفیف ۵۰ درصدی اراضی تجاری
مدیرکل بنیاد مسکن گیلان در ادامه به تشریح دیگر تخفیفهای در نظر گرفته شده در این طرح پرداخت و بیان کرد: برای اراضی باغ و شالیزار نیز تخفیف ۸۰ درصدی در نظر گرفته شده است؛ یعنی تا حد نصاب دو برابر اراضی مسکونی، متقاضیان میتوانند از این تخفیف بهرهمند شوند.
وی اضافه کرد: نکته قابل توجه این است که در دستورالعملهای قبلی، اساساً تخفیفی برای اراضی کشاورزی لحاظ نشده بود و متقاضیان باید قیمت کارشناسی روز را به طور کامل پرداخت میکردند که این خود مانعی بزرگ برای روستاییان محسوب میشد. اما اکنون با این تخفیف ۸۰ درصدی، بستر مناسبی برای تعیین تکلیف اراضی کشاورزی نیز فراهم شده است.
دائمی با اشاره به تخفیف در نظر گرفته شده برای اراضی تجاری و صنعتی، تصریح کرد: برای اراضی تجاری و صنعتی نیز تا یک و نیم برابر حد نصاب، تخفیف ۵۰ درصدی لحاظ شده است که این خود گامی مؤثر در رونق اقتصادی روستاها و ایجاد اشتغال پایدار محسوب میشود. این تنوع در تخفیفها نشاندهنده نگاه جامع و همهجانبه به نیازهای مختلف روستاییان است.
روستاییان هرچه سریعتر مراجعه کنند
مدیرکل بنیاد مسکن گیلان در خصوص زمان اجرای این طرح، هشدار داد و گفت: این مجوز زماندار است و فرصت بهرهمندی از آن تا پایان شهریور ماه سال جاری تعیین شده است. بنابراین از مردم عزیز و روستاییان گرامی میخواهیم که هرچه سریعتر با مراجعه به بنیاد مسکن شهرستانها، از این فرصت استثنایی استفاده کنند تا بتوانیم با استقبال خوب مردم، تمدید این مجوز را از کشور بگیریم.

وی افزود: از حمایتهای فرمانداران، بخشداران عزیز و دهیاران نیز در امر آگاهسازی و اطلاعرسانی به روستاییان قدردانی میکنیم.
دائمی در پاسخ به این سوال که آیا متقاضیان برای بهرهمندی از این طرح نیاز به اثبات مالکیت دارند یا خیر، ادامه داد: بحث اصلی این است که بسیاری از روستاییان سالها و حتی دههها در این اراضی سکونت داشتهاند و عملاً آب و اجدادی این زمینها محسوب میشود، اما به دلیل اینکه اثبات مالکیت رسمی صورت نگرفته، عملاً دولت مالک این اراضی محسوب میشود.
وی تأکید کرد: این مجوز فرصتی طلایی برای این افراد است که با مراجعه به بنیاد مسکن، تثبیت مالکیت خود را انجام دهند و از این بستر فراهم شده استفاده کنند. من به صراحت به همه روستاییان ساکن در اراضی ملی میگویم که مراجعه کنند و از این فرصت استثنایی بهره ببرند. حتی برای افرادی که واقعاً توان پرداخت ۱۰ درصد ارزش زمین را ندارند نیز تمهیدات و راهکارهایی اندیشیده شده است و انشاءالله که این اتفاق خوب در استان همچنان تداوم داشته باشد.
۳۶۰۰ هکتار در ۵۸۵ روستا تعیین تکلیف شد
مدیرکل بنیاد مسکن گیلان با اشاره به تحولات اخیر در حوزه ساماندهی اراضی ملی استان، گفت: از سالهای دهه ۸۰، قانون واگذاری اراضی از طریق منابع طبیعی در استان گیلان اجرا نمیشد و یا با مشکلات جدی مواجه بود. اما خوشبختانه در دو سه سال اخیر و با پیگیریهای مستمر مسئولان استان به ویژه استاندار محترم، تحولی بزرگ در این حوزه رقم خورده است. تاکنون حدود ۳۶۰۰ هکتار در قالب ۵۸۵ روستا تعیین تکلیف شده است که این خود نشان از عزم جدی مسئولان برای حل این معضل دیرینه دارد.
دائمی در پاسخ به این سوال که این طرح چه تأثیری بر توسعه روستاهای گیلان خواهد داشت، تصریح کرد: صدور سند مالکیت برای اراضی ملی، تأثیرات گستردهای بر توسعه پایدار روستاها خواهد داشت.
وی افزود: اولاً، روستاییان با دریافت سند مالکیت، میتوانند از تسهیلات بانکی نظیر وامهای نوسازی و بهسازی مسکن روستایی بهرهمند شوند که این خود در ارتقای کیفیت مسکن و بهبود وضعیت سکونت مؤثر است. دوماً، تثبیت مالکیت، امنیت حقوقی ساکنان را تأمین کرده و از بروز اختلافات و تعارضات ملکی جلوگیری میکند. سوماً، این اقدام در تثبیت جمعیت روستایی و جلوگیری از مهاجرت به شهرها بسیار مؤثر است و زمینهساز توسعه و آبادانی هر چه بیشتر روستاهای استان میشود.
درخواست مدیرکل بنیاد مسکن از رسانهها برای اطلاعرسانی گسترده
دائمی با اشاره به اهمیت اطلاعرسانی گسترده در خصوص این طرح، از رسانهها و خبرگزاریها خواست تا در آگاهسازی روستاییان از این فرصت بینظیر همکاری کنند و گفت: رسانهها نقش بسیار مهمی در اطلاعرسانی و آگاهسازی مردم دارند. از همه همکاران رسانهای میخواهم که این خبر خوش را به گوش همه روستاییان گیلان برسانند تا هیچکس از این فرصت بینظیر محروم نماند.
وی تصریح کرد: ما در بنیاد مسکن استان آماده پاسخگویی و راهنمایی متقاضیان در شهرستانها هستیم و امیدواریم با استقبال گسترده مردم، این طرح بتواند گامی بلند در جهت توسعه و آبادانی روستاهای گیلان بردارد.
تخفیفهای بیسابقه بنیاد مسکن، گرهگشای معضل دیرینه اراضی ملی شد
گیلان، استانی با هزاران روستای سرسبز و مردمانی زحمتکش، سالها با معضل تعیین تکلیف اراضی ملی دستوپنجه نرم میکرد. نبود سند مالکیت برای روستاییانی که سالها و حتی دههها بر روی زمینهای آبواجدادی خود سکونت داشتند، نه تنها امنیت حقوقی آنان را خدشهدار کرده بود، بلکه آنان را از بهرهمندی از تسهیلات بانکی، وامهای نوسازی و بهسازی مسکن و در یک کلام، توسعه پایدار روستاها محروم ساخته بود.
اما امروز، با پیگیریهای مستمر و مجدانه «هادی حقشناس» استاندار گیلان و هماهنگیهای بیوقفه با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، این معضل دیرینه در مسیر حل و فصل قرار گرفته است. مجوز بینظیری که برای استان گیلان صادر شده، نخستین و تنها مجوز در سطح کشور است که تخفیفهای ۹۰ درصدی برای اراضی مسکونی، ۸۰ درصدی برای اراضی کشاورزی و ۵۰ درصدی برای اراضی تجاری و صنعتی را به همراه دارد.
بیش از سه هزار و ۶۰۰ هکتار از اراضی ملی در قالب ۵۸۵ روستا، مشمول این طرح شدهاند و روستاییان تا پایان شهریور ماه سال جاری فرصت دارند تا با مراجعه به بنیاد مسکن شهرستانها، نسبت به دریافت سند مالکیت اقدام کنند.
این اقدام، علاوه بر تأمین امنیت حقوقی ساکنان روستاها، گامی مؤثر در جهت تثبیت جمعیت روستایی، جلوگیری از مهاجرت به شهرها، رونق اقتصادی و توسعه آبادانی روستاهای گیلان خواهد بود. آنچه مسلم است، این طرح میتواند به عنوان الگویی موفق برای سایر استانهای کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد و افق روشنی را پیش روی روستاییان سراسر ایران ترسیم کند.