نسیم گیلان - به گزارش ایسنا، علی دارابی، قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و معاون میراث فرهنگی پس از بازدیدی که از بازار رشت داشت، یادداشتی از مشاهدات و گزارشهایی که دریافت کرده بود، نوشت که در بخشی از آن، که با عنوان «در سوگ بازار تاریخی رشت» منتشر شده، آمده است: «بازار تاریخی رشت بزرگترین بازار رو باز ایران بود. ۲۴ هکتار که در ۱۴ کاروانسرا با راستههایی متصل به هم که روایتگر زندگی، معیشت، تاریخ، شغل، اقتصاد و امید مردم رشت در طول تاریخ بوده است.
بازار تاریخی رشت دیرینگی آن به عهد صفویه باز میگردد. اما رونق و تاریخچه اصلی آن از دوره قاجار آغاز میشود. این بازار در طول تاریخ بارها شاهد آسیب و تخریب بوده است؛ دوره کریم خان زند، آقا محمد خان قاجار، آخرین آن حریق و آتشسوزی در سال ۱۳۸۳ بوده است. اما این بار شدت، حجم تخریب و ویرانی اصلاً قابل مقایسه با گذشته نیست. راسته کتابفروشان، میخفروشان، بازار قیصریه فخر، بازار طاقی بزرگ، بازار طاقی کوچک، بازار ملک، بخشهای اصلی است که تخریب شد.
در سفربه استان گیلان روز شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ به همراه دکتر حقشناس، استاندار] گیلان [جمعی از مسئولان استانی و نمایندگان اصناف و کسبه از بازار تاریخی رشت، بازدید کردم. بیش از ۵ هزار میلیارد تومان برآورد میزان خسارت است!؟ سه کاروانسرای تاریخی که در مالکیت بخش خصوصی، آستان قدس رضوی و اوقاف است، همه بهشدت آسیب دیده و دچار تخریب شده است.
در نشست صمیمی که من و استاندار محترم و اعضای شورای فنی و راهبردی بازار تاریخی رشت [که در همین سفر احکام آنها ابلاغ و مشغول فعالیت شدند [حضور داشتند، نمایندگان اصناف، مطالبات و تقاضاهای خود را بیان کردند. حرف اصلی آنها این بود: «سرعت عمل در بازسازی و مرمت».
من با بازاریان و کسبه ابراز همدردی کردم و تأثر و تأسف عمیق خود و همکارانم را از تحریب بازار و از بین رفتن امکان کسب و کار آنان اعلام کردم و گفتم: اطمینان داشته باشید مجموعه دولت و سایر نهادهای مسئول به ویژه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در حوزه مأموریت و اختیارات خود با سرعت و دقت به وظایف خود همت خواهد گماشت.
تشکیل شورای راهبردی و فنی برای نظارت بر مرمت و بازسازی برابر ملاحظات میراث فرهنگی، تعیین مشاور، انتخاب مدیر پروژه، استقرار دفتر و اتاق فرماندهی وضعیت در حوزه میراث و شهرداری در بازار با مشارکت فعال ذینفعان و کسبه و بازاریان در بازسازی و مرمت، مطالبه از نهادهای ذیربط مثل آستان قدس رضوی، اوقاف برای ایفای مسئولیتهای خود، درخواست بودجه و اعتبار ویژه برای بازسازی ومرمت از دولت و بانکها از عمدهترین مصوبات این سفر بود.
بازسازی و مرمت بازار تاریخی رشت فراتر از توانایی و ظرفیت استان است و نیازمند عزم واقدام ملی از سوی دولت است.»
هادی حقشناس، استاندار گیلان نیز در همان سفر دارابی، معاون میراث فرهنگی گفته بود: «بازار رشت خاطرات نوستالژیکی برای مردم دارد و تا الان (۱۸ بهمن) که ۲۷ روز از آتشسوزی بازار رشت گذشته است، جلسات متعددی برای تعیین تکلیف وضعیت کسبه با حضور نماینده بازاریان برگزار شده است. دنبال این هستیم بازار بهگونهای ساخته شود که زیرساختهای آب، برق و تلفن در دسترس باشد تا اگر چنین اتفاقی مجدد رخ داد شاهد چنین فاجعهای نباشیم. تاکنون هم بخش اصلی کار انجام شده و تلاشها و پیگیریها ادامه دارد تا در کوتاهترین زمان بازسازی شود.»
او با اشاره به پیشرفت نقشهبرداری از بخش اعظم بازار و تداوم نقشهبرداری از راسته میخفروشان، اظهار کرده است: «براساس گزارش مشاور طرح تاکنون در بازار طاقی، کتابفروشان و بازار فخر نقشهبرداری انجام گرفته و همچنان در حال انجام است، در این راستا ۳۳۰ عرصه شناسایی شده که ۳۷۰ بهرهبردار دارد که شامل ۶۰۰ سطح (زیرزمین و طبقات) میشود.»
علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت و حریم آثار، حفظ و احیای میراث معنوی، تاریخی و طبیعی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی که اواخر دیماه وضعیت این بازار را ارزیابی کرده، گفته بود: «بازار رشت که در دهه هشتاد به ثبت ملی رسیده، دارای سه سرای سنتی ملک، طاق کوچک و طاق بزرگ متعلق به دوره قاجار و پهلوی اول است. متأسفانه آتش به هسته مرکزی سرایت کرد و ۳۵۰ مغازه و بخشهای عمده این سراها به طور کامل دچار حریق شدند. سازه این بناها به دلیل معماری بومی و سقفهای چوبی، دچار مشکلات عدیدهای شده است.»
به گفته ایزدی، «این بافت نه تنها ارزش فرهنگی، بلکه هویت تاریخی شهر رشت را نیز نشان میدهد و با توجه به ضعف ساختاری بسیاری از ابنیه، احتمال دوام مجدد آنها بسیار پایین است و نیاز به بررسی دقیق و اقدامات فوری وجود دارد.»
درباره انجام اقدام فوری و سریعتر در بازار رشت، چندی پیش نیز جبار کوچکینژاد، نماینده رشت در مجلس شورای اسلامی تذکرهایی داده و با اشاره به سرگردانی کاسبان بازار رشت، گفته بود: «انتظار میرود که رئیس مجلس تذکری داده تا بیمه به تکالیف خود عمل کند.» که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی هم در پاسخ به این تذکر، گفته بود که «حتما این موارد را پیگیری خواهم کرد.»
با این حال، تاکید بر اقدام «فوری» و «سریع» یا طرحی که استانداری گیلان برای احیای بازار رشت دارد و در حضور مسئولان میراث فرهنگی به آن اشاره کرده است، نگرانیهایی را نسبت به تغییر هویت این بازار نوستالژیک، در جریان بازسازیهای آن، ایجاد کرده است.
انتهای پیام