نسیم گیلان - انتخاب / اسرائیل و ایالات متحده در حوزه اطلاعاتی هماهنگی نزدیکی دارند، اما به نظر میرسد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از نیتهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در قبال ایران بیاطلاع است.
در ادامه این مطلب آمده: تلآویو با وجود ارزیابیهای نسبتاً مثبت که روز جمعه از دو دور نخست مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران در عمان منتشر شد، مقامهای اسرائیلی میگویند شکافهای بزرگی، بهویژه در موضوع برنامه موشکهای بالستیک ایران، همچنان وجود دارد. اسرائیل نگران است که واشنگتن با خواسته تهران مبنی بر کنار گذاشتن این موضوع موافقت کند.
اگرچه هر دو طرف اعلام کردند که نشست دیگری نیز برگزار خواهد شد، اما اسرائیل تحت تأثیر قرار نگرفت. یک منبع دیپلماتیک ارشد اسرائیلی به شرط ناشناس ماندن گفت: «مشخص نیست که این یک فریب از سوی ترامپ برای پرت کردن حواس ایرانیها و کسب مشروعیت سیاسی و بینالمللی برای حمله باشد، یا تلاشی واقعی برای حل مسالمتآمیز بحران.»
بازار ![]()
این منبع افزود، در هر صورت شکافها میان تهران و واشنگتن بسیار عمیق است و «ترامپ نمیتواند اجازه دهد با دست خالی صحنه را ترک کند.
بیخبری از نیتهای آمریکا
در حالی که ایران بهطور علنی تأکید کرده هدف اصلی مذاکرات رسیدن به فرمولی برای محدود کردن برنامه هستهایاش در برابر لغو تحریمهای آمریکا است، اسرائیل چنین برداشتی ندارد. از نگاه اسرائیل، هدف اصلی باید مهار پروژه موشکهای بالستیک ایران باشد؛ پروژهای که تهدیدی آشکار برای امنیت اسرائیل محسوب میشود.
یک منبع ارشد امنیتی اسرائیل به شرط ناشناس ماندن گفت: «تهدید هستهای ایران برای چند سال آینده از دستور کار خارج شده است.» او افزود که ایران دیگر یک «کشور در آستانه هستهای شدن» نیست، چرا که حملات ترکیبی اسرائیل و آمریکا در ژوئن گذشته به تأسیسات اصلی توسعه هستهای این کشور خسارات سنگینی وارد کرده است.
این منبع امنیتی ارشد ادامه داد: «در شرایط فعلی، موشکهای بالستیک ایران تنها تهدید باقیمانده علیه اسرائیل و کل خاورمیانه هستند. اگر ایران به چند هزار موشک بالستیک دوربرد دست پیدا کند، دیگر به سلاح هستهای هم نیاز نخواهد داشت. این تهدیدی به همان اندازه جدی و وجودی است که تهدید هستهای بود، بهویژه وقتی با توان پرتاب انبوه و موشکهای نقطهزن همراه باشد.» او افزود: «به همین دلیل است که ایرانیها حاضر نیستند درباره این موضوع مذاکره کنند.»
اسرائیل بهشدت از ایالات متحده میخواهد که هرگونه توافق با ایران شامل برچیدن پروژه موشکهای بالستیک باشد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، این هفته به المانیتور گفت که مذاکرات باید جامع باشد. او گفت: «این شامل برد موشکهای بالستیک آنها میشود؛ شامل حمایت آنها از سازمانهای تروریستی در سراسر منطقه میشود؛ شامل برنامه هستهای میشود؛ و شامل نحوه برخورد آنها با مردم خودشان هم میشود.»
در هفتههای اخیر، مقامهای ارشد اسرائیلی برای تأکید بر این موضوع به واشنگتن سفر کردند که بر اساس اطلاعات اسرائیل، رژیم ایران در ضعیفترین وضعیت خود در طول تاریخ قرار دارد.
نتانیاهو همچنین به این کمیته گفت که اسرائیل آماده است ضربهای شدیدتر از حملات ژوئن گذشته به تأسیسات هستهای ایران وارد کند و از «هماهنگی واقعاً بیسابقه اسرائیل و آمریکا» سخن گفت. با این حال افزود: «نمیدانم در نهایت ترامپ چه تصمیمی خواهد گرفت.»
آمادهسازی برای حمله ایران
در همین حال، اسرائیل خود را بهطور گسترده برای حمله احتمالی ایران در صورت اقدام نظامی آمریکا علیه ایران آماده میکند. در نه ماهی که از جنگ ژوئن گذشته میگذرد، این کشور سامانههای رهگیری موشکی خود از جمله «پیکان»، «گنبد آهنین» و «فلاخن داوود» را تقویت کرده و ذخایر تسلیحات دفاعی خود برای مقابله با پهپادها و موشکهای کروز ایرانی را افزایش داده است.
این منبع ارشد امنیتی گفت: «ایران همچنین در این مدت تلاش کرده توانمندیهای تولید موشک خود، بهویژه سامانههای راداری و پدافند هواییاش را بازسازی کند؛ توانمندیهایی که در دور قبلی بهشدت توسط نیروی هوایی اسرائیل آسیب دیدند.»
سیما شاین، مدیر پیشین بخش پژوهش و ارزیابی سازمان اطلاعات موساد، روز پنجشنبه در گفتوگویی با شبکه ۱۲ گفت که اگر ایران به اهداف غیرنظامی اسرائیل حمله کند، اسرائیل ممکن است هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی ایران را مد نظر قرار دهد. این تهدید ضمنی میتواند اشارهای به شریان حیاتی ایران، یعنی صنعت نفت آن، باشد.
چند ساعت پس از پایان مذاکرات روز جمعه، دولت ترامپ تحریمهای جدیدی را علیه افراد و نهادهای مرتبط با تجارت نفت ایران اعلام کرد. تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در بیانیهای گفت که این اهداف به ایجاد درآمدی کمک کردهاند که ایران از آن برای انجام «فعالیتهای مخرب» خود استفاده میکند.
از نگاه اسرائیل، این فعالیتها شامل حمایت از کشورهای منطقه است که ایران سالهاست از آنها پشتیبانی میکند. یک منبع نظامی اسرائیلی به شرط ناشناس ماندن گفت: «حزبالله کلید ماجراست. این سازمان در پایینترین نقطه تاریخی خود قرار دارد و برای بقای سیاسی و نظامیاش در لبنان میجنگد. توان ورود به یک رویارویی دیگر با اسرائیل را ندارد.»
این منبع نظامی افزود: «حزبالله میداند اگر ایران سقوط کند، این سازمان هم سقوط خواهد کرد. بدون میلیاردها دلاری که هر سال از تهران میرسد، حزباللهی وجود نخواهد داشت. بنابراین این جنگ، جنگِ موجودیت آنها خواهد بود؛ چیزی کمتر از آن نه. و ما برایش آمادهایم. اگر حزبالله وارد شود، اشتباهی مرگبار مرتکب شده است.»
در همین حال، در سایه افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه و تشدید تنشها، اسرائیلیها با نگرانی هر نشانهای از آینده را زیر نظر دارند.
طبق گزارش وبسایت Ynet، سارا نتانیاهو، همسر نخستوزیر، و پسرش یائیر قرار بود چهارشنبه گذشته از میامی به اسرائیل بازگردند، اما سوار پرواز نشدند. یائیر نتانیاهو چند سالی است در میامی زندگی میکند و مادرش گهگاه به او ملحق میشود. این تصمیم آنها بهعنوان نشانهای از قریبالوقوع بودن حمله آمریکا و تلافی ایران تعبیر شد.
با این حال، آن بحران فروکش کرد و مذاکرات طبق برنامه پیش رفت و خانواده نتانیاهو روز بعد سوار پرواز به مقصد اسرائیل شدند.